Epoka / XIX /
Artykuł
Problemy ustrojowe i konstytucyjne w Portugalii, Holandii, Norwegii oraz Szwajcarii w XIX wieku.
- 2009.05.10
- typ: artykuł
- Dorota Zarzycka
Portugalia - długa droga do demokracji.
Początki problemów konstytucyjnych, a co za tym idzie ustrojowych, Portugalii w XIX w. należy wiązać z rokiem 1820 i rewolucją liberalną. Konieczne do zrozumienia owych problemów jest chociaż krótkie przybliżenie obrazu społeczeństwa portugalskiego oraz sytuacji politycznej kraju w tamtym okresie. Wspomnianą rewolucję przeprowadzili przedstawiciele burżuazji, do której należała wówczas głównie szeroko pojęta inteligencja: pracownicy naukowi, lekarze, adwokaci, urzędnicy, w mniejszości natomiast pozostawali kupcy czy przedsiębiorcy. Nastroje liberalne dochodziły do Portugalii już od dłuższego czasu, głównie z Francji. Dodatkowo do niezadowolenia z obecnego porządku podburzała bardzo silna masoneria, mająca swoich przedstawicieli nawet wśród wysokich urzędników i arystokracji. Ona też przyczyniła się w dużym stopniu do wybuchu rewolucji. Państwo pozostawione bez swego monarchy, gdyż Jan VI przebywał w Brazylii, przeżywało kryzys gospodarczy. Dezaprobatę budził drenaż pieniędzy do Ameryki Płd., jak również brytyjskie oddziaływanie na armię i regencję. Głównym sukcesem powstałego w konsekwencji rewolucji Rządu Tymczasowego, były wybory do Kortezów. Powrócił także król Jan VI, który prowadząc kompromisową politykę, zadeklarował się uznać przyszłą konstytucję. Arystokracja będąca podporą starego porządku i posiadająca do tej pory liczne przywileje i prawa feudalne straciła je. Odtąd każdy obywatel mógł zostać deputowanym, wszyscy byli równi. Burżuazja stanowiła zaledwie 8% społeczeństwa i nie miała jeszcze rozwiniętej świadomości klasowej. Zapowiadało to już nadchodzące konflikty, ale ostatecznie udało się uchwalić pierwszą portugalską konstytucję w roku 1822. W tym samym roku Brazylia stała się niepodległym krajem.