Epoka / XX /
Artykuł
11 listopada 1918 roku w moim mieście Tarnobrzegu
- 2010.06.20
- typ: artykuł
- Mateusz Rafał Świercz
Okres pierwszej wojny światowej był jednym z najbardziej znaczących i najważniejszych w dziejach Polski, bowiem po jej zakończeniu, w wyniku przebiegu wydarzeń, które już kilka lat wcześniej przepowiedział Józef Piłsudski, Polska po stu kilkudziesięciu latach zaborów powróciła na mapy Europy i świata. Z sentymentem co roku powracamy zatem do dnia 11 listopada 1918 roku, obchodząc rocznicę tego dnia jako Narodowe Święto Niepodległości. Data jest symboliczna, przyjęta na zasadzie podpisania przez Niemcy kapitulacji na froncie zachodnim tego samego dnia oraz przekazania przez Radę Regencyjną władzy nad podległym jej wojskiem Józefowi Piłsudskiemu, który dzień wcześniej przybył do Warszawy z więzienia w Magdeburgu.
Wybór i śmierć prezydenta Gabriela Narutowicza
- 2010.06.20
- typ: artykuł
- Sebastian Drabik
Gabriel Narutowicz, pierwszy prezydent Rzeczpospolitej Polskiej jest bez wątpienia postacią tragiczną. Jego śmierć w zamachu naznaczyła pierwsze lata II Rzeczpospolitej. Jego osoba w tamtym okresie wywoływała ostre spory i polemiki. On sam jednak formalnie nie należał do żadnej partii i organizacji politycznej. Jednak jego działalność w rządach centrowych (Władysława Grabskiego, Wincentego Witosa, Antoniego Ponikowskiego, Artura Śliwińskiego i Juliana Nowaka), na które, może poza gabinetem Witosa, decydujący wpływ wywierał marszałek Józef Piłsudski, sprawiła że był kojarzony z tzw. obozem belwederskim skupionym wokół Naczelnika Państwa. Do zakończenia I wojny światowej nie odgrywał żadnej istotnej roli w polityce.
Białe słońce, czerwona gwiazda
- 2010.05.20
- typ: artykuł
- Łukasz Czarnecki
Gdyby ktoś zadał mi pytanie, który moment z trwającej pięć tysięcy lat historii Chin uważam za najważniejszy, bez wahania wskazałbym na II wojnę światową. Odpowiedź taka wzbudziłaby zapewne zdziwienie, niedowierzanie, kto wiem, może nawet zostałaby z początku uznana za żart. ,,Jakże to, a co z kośćmi wróżebnymi Shang, pierwszymi cesarzami z dynastii Qin, budową wielkiego muru, rozkwitem sztuki w czasach czasami dynastii Tang, z najazdami Mongołów, z wielkimi ekspedycjami morskimi w XV wieku?? - pytałby zapewne mój hipotetyczny rozmówca, oczywiście gdyby był człowiekiem chociażby pobieżnie obeznanym z historią Chin? Najprawdopodobniej jednak przeciętny polski obywatel po prostu wybałuszyłby na mnie oczy i spytał ,,To Chiny w ogóle walczyły w II wojnie światowej?. ,,Owszem? odpowiedziałbym, ,,walczyły i to jak!?.
Przy czarnej kawie i absyncie. Krakowskie młodopolskie życie kawiarniane.
- 2010.05.19
- typ: artykuł
- Agata Niegowska
Kawiarnie wraz z ich dekadenckim charakterem bardzo silnie wrosły w nasze powszechne wyobrażenie o młodopolskiej bohemie Krakowa przełomu XIX i XX wieku. Kiedy więc słyszymy ?Młoda Polska?, przed oczyma staje nam w pierwszej kolejności Jama Michalika i kult przynależenia do środowiska artystycznego, a dopiero potem konkretne dzieła czy wydarzenia. Próbując nakreślić charakter owej bohemy, trzeba by więc w pierwszej kolejności przedstawić kawiarnie jako centrum życia czołowych krakowskich artystów, albo też przyjrzeć się anegdotom z nierozerwalnie związanym z tymi miejscami. Ich skarbnicą są na pewno szkice Boya-Żeleńskiego?Znaszli ten kraj?...?, które pozwalają dość wiernie odtworzyć klimat ówczesnej cyganerii, chociaż i tak większość z przytaczanych tam opisów czy sytuacji, zamiast odbarwiać mity, raczej jeszcze je koloryzuje, jakby w tęsknocie do czasów, które bezpowrotnie minęły. Sztuka dla sztuki?
Wybrane zagadnienia z historii XVIII-wiecznej Hiszpanii w odniesieniu do kształtowania się frankizmu
- 2010.05.18
- typ: artykuł
- Mateusz Werner
Zrozumienie procesów historycznych wymaga nieraz głębszego spojrzenia i zakreślenia szerszej perspektywy badawczej. Jest to tym bardziej konieczne jeśli chodzi o zagadnienia z historii idei. Tak jest z pewnością z frankizmem jako złożoną doktryną polityczną. Dobitnie udowadnia to Adam Wielomski w swej książce ?Hiszpania Franco?, zwracając czytelnikowi uwagę na to, iż chcąc zrozumieć frankizm nie wolno się ograniczyć jedynie to opisu wydarzeń na Półwyspie Iberyjskim w latach 30 XX wieku. Postuluje, aby cofnąć się z analizą i szukaniem genezy do wieku XVIII w celu zobaczenia pełnego obrazu tej doktryny, której tylko personalizacją jest generał Francisco Franco. Poniższy tekst ma przedstawić te elementy genezy, przesłanki, które łączą się z wydarzeniami w Hiszpanii w XVIII wieku, na tle których można je skonfrontować.
Wywiad
Cud nad Wisłą opowiedziany na nowo
- 2009.11.18
- typ: wywiad
- Janusz Jabłoński
Rozmowa z Adamem Zamoyskim, autorem wydanej właśnie książki "Warszawa 1920. Nieudany podbój Europy. Klęska Lenina"
POSTAĆ RACZEJ UJMUJĄCA
- 2009.02.24
- typ: wywiad
- Janusz Jabłoński
Rozmowa z Cyrilem Bouyeure'em, autorem książki "Adam Michnik. Biografia. Wymyślić to, co polityczne".
W Polsce także istnieją zjawiska, które Niemcom trudno zaakceptować.
- 2008.12.18
- typ: wywiad
- Marek Hańderek
Rozmowa o Polsce i Niemczech XXI w. z profesorem Janem Rydlem, historykiem i wykładowcą Instytutu Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Portret
Jurgen Thorwald – "Wielka ucieczka" Recenzja
- 2009.08.20
- typ: portret
- Marcin Krawczyk
Akcja książki ?Wielka ucieczka? rozgrywa się na terenach dzisiejszych tzw. Ziemiach Odzyskanych, które po 1945 r. wskutek porozumień Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii i ZSRR wyrażonych ma konferencjach w Teheranie, Poczdamie i zwłaszcza Jałcie miały ?powrócić? do państwa polskiego, w zamian za straty terytorialne na rzecz Związku Radzieckiego. Przyłączone tereny Śląska, Prus Wschodnich i Pomorza miały zbilansować bezpowrotną utratę terenów Kresów Wschodnich, Białorusi, Ukrainy, które Rosja Radziecka próbowała zagarnąć dopiero co odrodzonej Polsce po 1918 r. Co nie udało się po pierwszej wojnie światowej, udało się po drugiej. Stalin miał decydujący wpływ na losy zwasalizowanej po wojnie Polski, co skrzętnie wykorzystał, nie tylko w odniesieniu do granic. Jednakże, by móc rozporządzać danymi terytoriami, najpierw trzeba je zdobyć, zmuszając przeciwnika do odwrotu, bądź bezpośrednio go pokonując.