Historia Swiata - inny portal historyczny!

Rok 1795 przyniósł III ostateczny rozbiór Rzeczpospolitej i wymazanie jej z mapy Europy na 123 lata. Lwia część jej terytorium przypadła Rosji rządzonej przez Katarzynę II, która ostatecznie umocniła w ten sposób mocarstwową pozycję swojej przybranej ojczyzny. Upadek Polski wywołał współczucie świata, którego sympatię zaskarbiła heroiczna walka Polaków o podźwignięcie się z upadku i uratowanie niepodległego bytu państwowego. Państwa zaborcze – Prusy, Austria i Rosja – znalazły się w ogniu krytyki, nic dziwnego zatem, że starały się one usprawiedliwić swoje działania i nadać im pozór czynów podyktowanych praworządnością i poczuciem sprawiedliwości. Szczególnie aktywną rolę na tym polu odgrywała Rosja, angażując do tego zadania także ludzi kultury. Dowodem na to jest powstanie słynnej rosyjskiej tragedii klasycystycznej tej epoki – Moskwy wyzwolonej Michaiła Chieraskowa. Jego dzieło stanowi wiernopoddańczą pochwałę carskiego absolutyzmu oraz panującego rodu Romanowów, zawiera także pewną refleksję historiozoficzną na temat sprawiedliwości dziejowej w stosunkach pomiędzy narodami. Artykuł niniejszy stara się przybliżyć czytelnikom to dziś już zapomniane dzieło.

Lata 1598 - 1613, czyli okres tak zwanej Wielkiej Smuty uważane są przez ogół rosyjskich historyków, a także samych Rosjan za najtragiczniejsze lata w historii ich państwa i narodu. Nic dziwnego, skoro w tym właśnie czasie doszło niemal do rozpadu Rosji i kompletnego zniknięcia jej z mapy świata lub też do przejęcia w niej władzy przez cudzoziemców - jedno i drugie rozwiązanie było tak samo upokarzające dla Rosjan. Upokorzenie tak okazało się tym bardziej głębokie, iż niedoszłymi panami Rosji stali się Polacy - tradycyjni rywale i wrogowie państwa moskiewskiego i jego tradycji, religii, systemu politycznego i obyczajowości. Niniejsza praca stara się naświetlić przyczyny i przebieg tej tragicznej epoki, a także wyjaśnić i przedstawić stanowiska i dążenia polskich dostojników oraz ogółu szlacheckiego wobec wydarzeń zachodzących w dalekiej Moskwie.

Gruzja ma Polsce wielu przyjaciół i sympatyków, którzy żywo interesują się zachodzącymi w niej wydarzeniami. Ciekawość wzrosła jeszcze po niedawnej wojnie rosyjsko – gruzińskiej, podczas której Polska udzieliła kaukaskiemu krajowi swojego wsparcia. Mimo niewątpliwej sympatii wciąż mało wiemy na temat gruzińskiej historii, kultury i literatury. Niniejszy artykuł stara się przybliżyć postać gruzińskiego wieszcza narodowego Szoty Rustawelego, czyli Szoty z Rustawii oraz jego poematu ,,Rycerz w tygrysiej skórze? – prawdziwej kaukaskiej epopei, uwielbianej przez Gruzinów. Czytelnik znajdzie tu informacje o poecie i okolicznościach powstania dzieła, złotym wieku Gruzji za panowania królowej Tamary oraz treści książki. Mamy nadzieję, że zadowolimy wszystkich miłośników gruzińskiej kultury

W ostatnich czasach można zaobserwować wzmożone zainteresowanie historyków dziedziną dotąd traktowaną nieco po macoszemu, a mianowicie kwestią życia codziennego w dawnych wiekach. Oczywiście temat ten pojawiał się na kartach prac historycznych czy podręczników szkolnych, ale zawsze niejako na marginesie. Ostatnie dekady przyniosły nareszcie zmianę w tej materii. Zaczęły ukazywać się książki poświęcone sprawom bytowania zwykłego człowieka, temu jak mieszkał, ubierał się, jakie rozrywki miał do dyspozycji, jak wyglądało jego życie rodzinne, relacje między mężem i żoną, rodzicami i dziećmi. Ukoronowaniem tej tendencji w historii było ukazanie się kilka lat temu znakomitej, monumentalnej, kilkutomowej pracy historyków francuskich pt: ,,Historia życia prywatnego?. Książka ta opisywała jednak realia panujące w Europie Zachodniej, nie poświęcając wschodniej połaci naszego kontynentu zbyt wiele uwagi. Problem ten wydaje się powszechny w tamtejszej historiografii. Szczególnie daje się odczuć brak wiadomości na temat życia w dawnej Rosji przed okresem przełomowego panowania Piotra I Wielkiego (1689-1725). Artykuł niniejszy ma na celu próbę krótkiego opisu obyczajów panujących w Moskovii, jak ówcześni Europejczycy określali dzisiejszą Rosję, w latach 1520-1670, w kręgach bojarskich oraz na dworze carskim, a także, w miarę możności, wśród ludu.