Historia Swiata - inny portal historyczny!

Rok 1795 przyniósł III ostateczny rozbiór Rzeczpospolitej i wymazanie jej z mapy Europy na 123 lata. Lwia część jej terytorium przypadła Rosji rządzonej przez Katarzynę II, która ostatecznie umocniła w ten sposób mocarstwową pozycję swojej przybranej ojczyzny. Upadek Polski wywołał współczucie świata, którego sympatię zaskarbiła heroiczna walka Polaków o podźwignięcie się z upadku i uratowanie niepodległego bytu państwowego. Państwa zaborcze – Prusy, Austria i Rosja – znalazły się w ogniu krytyki, nic dziwnego zatem, że starały się one usprawiedliwić swoje działania i nadać im pozór czynów podyktowanych praworządnością i poczuciem sprawiedliwości. Szczególnie aktywną rolę na tym polu odgrywała Rosja, angażując do tego zadania także ludzi kultury. Dowodem na to jest powstanie słynnej rosyjskiej tragedii klasycystycznej tej epoki – Moskwy wyzwolonej Michaiła Chieraskowa. Jego dzieło stanowi wiernopoddańczą pochwałę carskiego absolutyzmu oraz panującego rodu Romanowów, zawiera także pewną refleksję historiozoficzną na temat sprawiedliwości dziejowej w stosunkach pomiędzy narodami. Artykuł niniejszy stara się przybliżyć czytelnikom to dziś już zapomniane dzieło.

Lata 1598 - 1613, czyli okres tak zwanej Wielkiej Smuty uważane są przez ogół rosyjskich historyków, a także samych Rosjan za najtragiczniejsze lata w historii ich państwa i narodu. Nic dziwnego, skoro w tym właśnie czasie doszło niemal do rozpadu Rosji i kompletnego zniknięcia jej z mapy świata lub też do przejęcia w niej władzy przez cudzoziemców - jedno i drugie rozwiązanie było tak samo upokarzające dla Rosjan. Upokorzenie tak okazało się tym bardziej głębokie, iż niedoszłymi panami Rosji stali się Polacy - tradycyjni rywale i wrogowie państwa moskiewskiego i jego tradycji, religii, systemu politycznego i obyczajowości. Niniejsza praca stara się naświetlić przyczyny i przebieg tej tragicznej epoki, a także wyjaśnić i przedstawić stanowiska i dążenia polskich dostojników oraz ogółu szlacheckiego wobec wydarzeń zachodzących w dalekiej Moskwie.

W ostatnich czasach można zaobserwować wzmożone zainteresowanie historyków dziedziną dotąd traktowaną nieco po macoszemu, a mianowicie kwestią życia codziennego w dawnych wiekach. Oczywiście temat ten pojawiał się na kartach prac historycznych czy podręczników szkolnych, ale zawsze niejako na marginesie. Ostatnie dekady przyniosły nareszcie zmianę w tej materii. Zaczęły ukazywać się książki poświęcone sprawom bytowania zwykłego człowieka, temu jak mieszkał, ubierał się, jakie rozrywki miał do dyspozycji, jak wyglądało jego życie rodzinne, relacje między mężem i żoną, rodzicami i dziećmi. Ukoronowaniem tej tendencji w historii było ukazanie się kilka lat temu znakomitej, monumentalnej, kilkutomowej pracy historyków francuskich pt: ,,Historia życia prywatnego?. Książka ta opisywała jednak realia panujące w Europie Zachodniej, nie poświęcając wschodniej połaci naszego kontynentu zbyt wiele uwagi. Problem ten wydaje się powszechny w tamtejszej historiografii. Szczególnie daje się odczuć brak wiadomości na temat życia w dawnej Rosji przed okresem przełomowego panowania Piotra I Wielkiego (1689-1725). Artykuł niniejszy ma na celu próbę krótkiego opisu obyczajów panujących w Moskovii, jak ówcześni Europejczycy określali dzisiejszą Rosję, w latach 1520-1670, w kręgach bojarskich oraz na dworze carskim, a także, w miarę możności, wśród ludu.

Inkwizycja hiszpańska- instytucja niemal legendarna, która przez wieki wzbudziła, jak rzadko która, wiele polemik, sprzecznych opinii, zgromadziła bardzo wielu zwolenników, jak i mnogość zagorzałych krytyków. Dlaczego?- zapytajmy. Otóż, była ona bardzo ważnym składnikiem nowożytnego państwa hiszpańskiego. Prowadziła działalność, która doprowadziła do praktycznej mono religijności Półwyspu Iberyjskiego. Z tego też powodu, naraziła się na szczególną krytykę zarówno części współczesnych ludzi, jak i dzisiejszych pokoleń. Powstała "czarna legenda Inkwizycji"- która mówi nam o instytucji masowo palącej niewinnie skazanych innowierców, fanatycznych mnichów tylko czekających na następną ofiarę, by ją tylko oskarżyć o jakieś przewinienie, czy też organu, który przyczynił się do cofnięcia się cywilizacyjnego Hiszpanii. Postaramy się więc przedstawić prawdziwy obraz Inkwizycji Hiszpańskiej- od jej powstania w wieku XV, aż do upadku w wieku XIX.